کتاب دوست بازیافته

کتاب‌های قطور زیادی درباره‌ی جنگ جهانی دوم و لکه‌ی ننگ آن در تاریخ بشری نوشته شده و هنوز هم نوشته می‌شود ، چه بسا که تمام کاغذهای جهان هم برای روایت عمق این فاجعه کافی نیستند. در بین تمام این کتاب‌های نوشته شده و نوشته نشده، کتاب کوچک “دوست بازیافته” اثر شاعرانه‌ی “فرد اولمن”، این غیر انسانی ترین تکه‌ی تاریخ را، از انسانی‌ترین ‌بعد ممکن روایت می‌کند: دوستی.
این کتاب کوچک ، قصه‌ای خواندنی از شکل گرفتن یک دوستی پاک و خالصانه در بحبوحه‌ی قدرت گرفتن هیتلر است.
در فوریه‌ی ۱۹۳۲، با ورود یک شاگرد جدید به دبیرستان “کارل الکساندر” شهر اشتوتگارت ، زندگی “هانس ‌شوارتس” برای همیشه عوض می‌شود.
شاگرد جدید که در نظر همکلاسی‌هایش انگار از یک دنیای دیگر آمده است، یک اشراف‌زاده است و سرگذشت خانواده‌اش در تاریخ روایت شده است. در ابتدا هانس شوارتس هم که مثل همکلاسی های دیگرش مبهوت اصالت و برازندگی شاگرد جدید است، جرات نمی‌کند با او حرف بزند و سعی می‌کند فاصله‌ی خودش را با او حفظ کند‌. اما خیی زود یقین پیدا می‌کند که “کنراد” روزی دوست او خواهد شد: «دوستی که آماده باشم جان خود را فدایش کنم».
خیلی زود ‎آن‌روز فرا می‌رسد، روزی که هانس هیچوقت فراموش نخواهد کرد و حتی رنگ آسمان، غنچه‌های درختان بادام و گل‌های زعفرانی آن غروب بهاری را به خاطر خواهد سپرد، چرا که بعد از آن روز دیگر زندگی اش غم‌آلود و تهی نخواهد بود.
‎ خواننده پا به پای هانس و کنراد ، تجربه های شیرین یک دوستی عمیق و وفادارانه‌را پشت سر می‌گذارد و در خیالش دوستی هانس و کنراد خلل ناپذیر به نظر می‌رسد، تا آن‌که سایه‌ی شوم جنگ بر سر داستان می‌افتد. در گرماگرم زمانه‌ی پر آشوب استقرار نظام هیتلری در آلمان، سرنوشت این دوستی جایی در میان جدایی، تبعید و بی خبری ادامه پیدا می‌کند اما هرگز به بنبست فراموشی نمی‌رسد.

‎با وجود آنکه لحن نافذ کتاب پر از دلتنگی است و پایانش، حسرت انگیز است اما به طرز حیرت آوری تصویری که از این کتاب در نهایت در ذهن خواننده باقی می‌ماند چندان غم‌انگیز نخواهد بود. فرد اولمنِ نقاش، گویی در این کتاب با کلمات دست به نقاشی زده است . او با به تصویر کشیدن طبیعت زادگاه خود، کاری کرده است که با وجود تمام جوش و خروش های داستان، خواننده منظره‌ی جنگل سیاه ، تپه‌های لاجوردی و کاخ‌های کنار رود را در خاطر خود نگه دارد و هربار که به یاد این داستان فراموش نشدنی افتاد، اندوه پایان کتاب را با عطر تاکستان‌ها مزه مزه کند.

دوست بازیافته – فرد اولمن
ترجمه‌ی مهدی سحابی
نشر ماهی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *